Ngoại tình tư tưởng là như thế nào? Dấu hiệu, biểu hiện đàn ông/đàn bà ngoại tình tư tưởng. Ngoại tình trong tư tưởng có tội không, bị xử phạt như thế nào?
I. Căn cứ pháp lý
- Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2015.
- Nghị định 82/2020/NĐ-CP, bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1 tháng 9 năm 2020.
- Nghị định 109/2026/NĐ-CP, bắt đầu có hiệu lực từ ngày 18 tháng 5 năm 2026.
Thuật ngữ ngoại tình tư tưởng hiện không được định nghĩa chính thức trong hệ thống văn bản pháp luật Việt Nam. Tuy nhiên, bạn có thể hiểu đơn giản đây là tình trạng một người đang có vợ hoặc chồng nhưng lại nảy sinh sự gắn bó về mặt cảm xúc với một người khác ngoài bạn đời của mình. Sự gắn bó này không biểu hiện bằng hành vi quan hệ thể xác, mà tồn tại chủ yếu dưới dạng suy nghĩ, cảm xúc hoặc tương tác tinh thần.
Tuy chỉ tồn tại về mặt suy nghĩ nhưng nếu duy trì trong thời gian có thể khiến tình cảm vợ chồng bị ảnh hưởng, tác động xấu đến mối quan hệ hôn nhân. Dưới đây là một số dấu hiệu của ngoại tình tư tưởng:
- Nghĩ về người khác một cách thường xuyên: Dành nhiều thời gian nhớ nhung, suy nghĩ hoặc mơ mộng về một người không phải vợ/chồng của mình.
- Thường xuyên giao tiếp riêng tư, thân mật: Thường xuyên gọi điện, nhắn tin hay trò chuyện thân mật với người khác, tâm sự với người đó những điều mà bạn không chia sẻ với vợ/chồng của mình.
- So sánh vợ/chồng của mình với người khác: Có xu hướng so sánh, đánh giá bạn người thứ ba tốt hơn bạn đời của mình.
- Che giấu mối quan hệ: Giữ bí mật các cuộc trò chuyện hoặc không muốn vợ/chồng của mình biết về người đó.
- Giảm sự quan tâm đến vợ hoặc chồng của mình: Ít chia sẻ, ít dành thời gian và không còn quan tâm đối phương như trước.
- Tìm kiếm sự chú ý từ người thứ ba: Thực hiện những hành vi nhằm thu hút sự chú ý, gây ấn tượng với người đó khi 2 bên gặp mặt (chẳng hạn như chú ý hơn về ngoại hình).
- Cảm thấy mâu thuẫn trong nội tâm: Dù nhận thức được việc làm của mình có thể ảnh hưởng đến hôn nhân nhưng vẫn khó kiểm soát suy nghĩ và cảm xúc của mình, không thể ngừng suy nghĩ hoặc ngừng duy trì liên hệ với người thứ ba.
III. Ngoại tình tư tưởng có tội không, có vi phạm pháp luật không?
Theo quy định về bảo vệ chế độ hôn nhân và gia đình tại khoản 2 Điều 5 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, pháp luật hiện cấm hành vi:
- Người đang có chồng, có vợ nhưng chung sống như vợ chồng hoặc kết hôn với người khác.
- Người chưa có chồng, có vợ nhưng chung sống như vợ chồng hoặc kết hôn với người đang có vợ, có chồng.
Hành vi ngoại tình tư tưởng chủ yếu thiên về mặt cảm xúc cá nhân, chỉ dừng lại ở mức suy nghĩ đến người khác ngoài bạn đời, không có các hành vi chung sống với nhau như vợ chồng. Vậy nên, xét về mặt pháp lý, hành vi này không bị xác định là hành vi ngoại tình và không vi phạm pháp luật.
➣ Xem thêm:
IV. Ngoại tình trong tư tưởng có bị xử phạt không?
Như Luật Tín Minh đã phân tích ở trên, ngoại tình tư tưởng không bị xử phạt vì pháp luật hiện hành chưa có quy định điều chỉnh hành vi này. Tuy nhiên, nếu từ suy nghĩ chuyển sang hành động thực tế như kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác thì sẽ bị coi là hành vi phạm pháp luật và bị xử lý theo luật định.
Cụ thể, theo quy định tại khoản 1 điều 59 Nghị định 82/2020/NĐ-CP, người có hành vi ngoại tình có thể bị phạt tiền từ 3.000.000 - 5.000.000 đồng, bao gồm:
- Người đang có vợ/chồng nhưng vẫn xác lập quan hệ hôn nhân với người khác.
- Người đang có vợ/chồng nhưng duy trì cuộc sống chung như vợ chồng với người khác.
- Người chưa có vợ/chồng, biết rõ đối phương đang trong mối quan hệ hôn nhân với người khác mà vẫn đăng ký kết hôn hoặc duy trì việc sống chung, sinh hoạt như vợ chồng với người đó.
Lưu ý:
Từ ngày 18/05/2026, mức xử phạt hành vi ngoại tình nêu trên sẽ được điều chỉnh tăng lên thành 5.000.000 - 10.000.000 đồng (theo khoản 1 Điều 62 Nghị định 109/2026/NĐ-CP). Quy định này không chỉ nhằm mục đích tăng tính răn đe mà còn góp phần hạn chế các hành vi vi phạm trong hôn nhân, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật.
➣ Xem thêm:
V. Câu hỏi thường gặp liên quan đến quy định về ngoại tình tư tưởng
1. Ngoại tình tư tưởng khác gì so với ngoại tình thông thường?
Ngoại tình tư tưởng là trạng thái một người đang có vợ hoặc chồng nhưng hình thành sự gắn bó cảm xúc, tinh thần với người khác mà không có tiếp xúc thể xác. Điểm khác biệt cốt lõi so với ngoại tình thông thường là toàn bộ hành vi ngoại tình chỉ diễn ra trong suy nghĩ và về mặt cảm xúc, không có hành vi chung sống hay quan hệ thực tế nào.
➣ Xem chi tiết: Ngoại tình tư tưởng là gì?
2. Biểu hiện của ngoại tình tư tưởng ở đàn ông và phụ nữ là gì?
Dù là đàn ông hay phụ nữ, các dấu hiệu ngoại tình tư tưởng thường khá giống nhau như: liên tục nghĩ đến một người khác, chủ động duy trì liên lạc thân mật, giấu giếm mối quan hệ với bạn đời, so sánh và lý tưởng hóa người khác ngoài bạn đời, đồng thời dần rút lui về mặt cảm xúc trong hôn nhân.
➣ Xem chi tiết: Dấu hiệu của ngoại tình tư tưởng.
3. Ngoại tình tư tưởng có thể truy cứu trách nhiệm hình sự không?
Pháp luật hiện hành chưa có quy định xử lý hình sự đối với hành vi ngoại tình tư tưởng. Trách nhiệm hình sự chỉ phát sinh khi hành vi vi phạm gây ra hậu quả nghiêm trọng theo luật định, chẳng hạn như Hành vi ngoại tình khiến chồng, vợ hoặc con của một trong hai bên tự sát.
➣ Xem chi tiết: Tội ngoại tình có bị đi tù không?
4. Ngoại tình tư tưởng kéo dài có bị coi là vi phạm chế độ một vợ một chồng không?
Không. Chỉ khi có hành vi kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác mới bị coi là vi phạm vi phạm chế độ một vợ một chồng theo quy định của pháp luật.
—
Mọi nhu cầu tư vấn pháp luật, vui lòng để lại câu hỏi, thông tin ở phần bình luận bên dưới hoặc liên hệ Luật Tín Minh theo hotline 0983.081.379 (Miền Bắc), 0933.301.123 (Miền Trung) hoặc 090.884.2012 (Miền Nam) để được hỗ trợ nhanh chóng.