Giám sát điện tử đối với người chưa thành niên phạm tội là gì

Biện pháp giám sát điện tử là gì? Quy định về giám sát điện tử đối với người chưa thành niên phạm tội. Thủ tục thi hành giám sát điện tử & cơ chế xử lý vi phạm.

I. Căn cứ pháp lý

• Luật Tư pháp người chưa thành niên 2024, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026.
• Nghị định 333/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026.

II. Biện pháp giám sát điện tử là gì?

Để làm rõ khái niệm biện pháp giám sát điện tử là gì, Luật Tín Minh xin điểm qua một số quy định pháp luật liên quan đến việc áp dụng biện pháp giám sát điện tử đối với người chưa thành niên phạm tội như sau:

Khoản 1 Điều 139 Luật Tư pháp người chưa thành niên 2024 có quy định về việc giám sát điện tử như sau:

Bên cạnh đó, khoản 2 Điều 14 Nghị định 333/2025/NĐ-CP có quy định về thiết bị giám sát điện tử như sau:

Như vậy, căn cứ theo quy định nêu trên, có thể hiểu biện pháp giám sát điện tử là biện pháp ngăn chặn thay thế tạm giam, được áp dụng trong tố tụng hình sự đối với người chưa thành niên phạm tội (tức đang là bị can hoặc bị cáo).

Việc áp dụng biện pháp này có thể do Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát hoặc Tòa án quyết định dựa trên cơ sở đánh giá tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội và nhân thân của người đó.

Việc giám sát được thực hiện thông qua thiết bị giám sát điện tử có chức năng theo dõi, thu thập và truyền dữ liệu về hoạt động của người bị áp dụng. Thiết bị này có thể được gắn trực tiếp trên người hoặc trên đồ vật mà người bị giám sát bắt buộc phải mang theo.

Lưu ý:

Luật Tín Minh chia sẻ thêm, ngoài trường hợp áp dụng trong tố tụng hình sự đối với người chưa thành niên là bị can, bị cáo theo Luật Tư pháp người chưa thành niên 2024, biện pháp giám sát điện tử còn được áp dụng đối với một số đối tượng theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy năm 2025, bao gồm:

• Người đang trong thời gian cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình hoặc cộng đồng.
• Người đang điều trị nghiện ma túy bằng thuốc thay thế.
• Người đã cai nghiện ma túy và đang được quản lý theo quy định.

➣ Xem thêm: Khái niệm tội phạm là gì?

III. Các quy định về giám sát điện tử đối với người chưa thành niên phạm tội

Pháp luật quy định cụ thể về phạm vi giám sát, thời gian áp dụng và thiết bị giám sát điện tử nhằm đảm bảo việc thực hiện biện pháp giám sát điện tử đối với người chưa thành niên phạm tội đúng quy định và phù hợp với từng trường hợp cụ thể.

1. Quy định về phạm vi giám sát điện tử

Theo quy định tại khoản 1 Điều 14 Nghị định 333/2025/NĐ-CP, phạm vi giám sát điện tử đối với người chưa thành niên là bị can, bị cáo được thực hiện trong địa bàn cấp xã nơi người đó cư trú.

Việc giới hạn phạm vi giám sát trong địa bàn cấp xã nhằm đảm bảo công tác theo dõi, quản lý được thực hiện hiệu quả, đồng thời phù hợp với điều kiện sinh hoạt, học tập và cải tạo của người chưa thành niên.

2. Quy định về thời gian giám sát điện tử

Theo khoản 4 Điều 139 Luật Tư pháp người chưa thành niên năm 2024, thời hạn áp dụng biện pháp giám sát điện tử đối với người phạm tội chưa thành niên được quy định như sau:

• Trong quá trình giải quyết vụ án, thời hạn giám sát điện tử không được vượt quá thời hạn của các giai đoạn sau đây:
  • Thời hạn điều tra.
  • Thời hạn quyết định việc truy tố.
  • Thời hạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm.
  • Thời hạn chuẩn bị xét xử phúc thẩm.
• Trường hợp người chưa thành niên bị kết án phạt tù, thời hạn giám sát điện tử không được vượt quá thời hạn kể từ khi Tòa tuyên án cho đến thời điểm người đó đi chấp hành án phạt tù.

Như vậy, pháp luật không ấn định một thời hạn giám sát điện tử chung cho mọi trường hợp người chưa thành niên phạm tội mà được xác định tương ứng với từng giai đoạn giải quyết cụ thể căn cứ vào tính chất vụ án, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội và quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

3. Quy định về thiết bị giám sát điện tử

Quy định về thiết bị giám sát điện tử được quy định tại khoản 2 Điều 14 Nghị định 333/2025/NĐ-CP, nội dung này đã được Luật Tín Minh đề cập tại Mục II của bài viết. Song, để thuận tiện cho việc theo dõi, Luật Tín Minh xin trình bày lại quy định về thiết bị giám sát điện tử như sau:

• Là thiết bị điện tử được sử dụng nhằm theo dõi, thu thập và truyền dữ liệu về quá trình sinh hoạt, di chuyển và các hoạt động của người chưa thành niên phạm tội.
• Thiết bị có thể được gắn trực tiếp trên người hoặc gắn vào đồ vật mà người đó buộc phải mang theo theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

Lưu ý:

Việc mang thiết bị giám sát điện tử phải đảm bảo các nội dung quy định tại khoản 3 Điều 14 Nghị định 333/2025/NĐ-CP, cụ thể:

• Không ảnh hưởng hoặc gây cản trở đến sinh hoạt, vệ sinh cá nhân của người bị giám sát.
• Không bị lợi dụng, sử dụng để kỳ thị, phân biệt đối xử hoặc xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của người bị giám sát trong cộng đồng.

➣ Xem thêm:

• Quy định về cải tạo không giam giữ.
• Quy định về điều kiện được hưởng án tù treo.
• Quy định về tha tù trước thời hạn có điều kiện.

IV. Thủ tục thi hành giám sát điện tử đối với người chưa thành niên phạm tội

Căn cứ theo Điều 16 Nghị định 333/2025/NĐ-CP, quy trình thực hiện biện pháp giám sát điện tử đối với người chưa thành niên phạm tội gồm các bước sau:

➤ Bước 1: Công an xã tiếp nhận quyết định giám sát điện tử người chưa thành niên
Ngay sau khi tiếp nhận quyết định áp dụng biện pháp giám sát điện tử do Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã chuyển đến, Trưởng Công an cấp xã tiến hành các công việc sau:

• Phân công cán bộ Công an trực tiếp quản lý, giám sát và hỗ trợ người chưa thành niên là bị can, bị cáo được giám sát điện tử.
• Nhận bàn giao người chưa thành niên là bị can, bị cáo được giám sát điện tử tại trụ sở UBND cấp xã.

Lưu ý: Việc bàn giao phải được lập thành biên bản và lưu vào hồ sơ vụ án theo quy định.

➤ Bước 2: UBND xã tổ chức buổi làm việc triển khai áp dụng biện pháp giám sát điện tử
Sau khi tiếp nhận người chưa thành niên là bị can, bị cáo, UBND cấp xã sẽ chủ trì tổ chức buổi làm việc với người này và các bên liên quan để triển khai việc áp dụng biện pháp giám sát điện tử.

➧ Thành phần tham gia gồm:

• Đại diện UBND cấp xã (chủ trì).
• Đại diện Công an xã (thư ký).
• Người chưa thành niên (bị can, bị cáo) được áp dụng biện pháp giám sát điện tử và người đại diện hợp pháp của họ.
• Đại diện cơ quan, tổ chức được giao nhiệm vụ gắn thiết bị giám sát điện tử.

➧ Nội dung buổi làm việc gồm:

• Thông báo (công bố) Quyết định áp dụng biện pháp giám sát điện tử.
• Giải thích quyền, nghĩa vụ của bị can, bị cáo được giám sát điện tử.
• Yêu cầu bị can, bị cáo viết giấy cam đoan chấp hành đầy đủ các nghĩa vụ trong quá trình giám sát điện tử theo quy định.
• Thông báo người được phân công trực tiếp quản lý, giám sát và hỗ trợ bị can, bị cáo được giám sát điện tử.

Lưu ý:

Kết thúc buổi làm việc, các nội dung phải được lập thành biên bản, có chữ ký xác nhận của các bên tham gia và được lưu vào hồ sơ theo quy định của pháp luật.

➤ Bước 3: Công an xã xử lý người được giám sát điện tử vi phạm nghĩa vụ (nếu có)
Trường hợp người chưa thành niên là bị can, bị cáo được giám sát điện tử vi phạm nghĩa vụ cam đoan tại khoản 2 Điều 139 Luật Tư pháp người chưa thành niên 2024, Công an cấp xã tiến hành:

• Lập biên bản vi phạm.
• Báo cáo Chủ tịch UBND cấp xã để thông báo cho cơ quan có thẩm quyền đã ra quyết định áp dụng biện pháp giám sát điện tử xem xét, xử lý theo thẩm quyền.

➤ Bước 4: Thông báo cho cơ quan ra quyết định việc sắp kết thúc thời hạn giám sát điện tử

Chậm nhất là 5 ngày làm việc trước khi hết thời hạn áp dụng biện pháp giám sát điện tử đối với người chưa thành niên phạm tội, Chủ tịch UBND cấp xã phải ban hành văn bản thông báo gửi đến cơ quan đã ra quyết định áp dụng biện pháp giám sát điện tử nắm thông tin và thực hiện các thủ tục cần thiết theo thẩm quyền.

➤ Bước 5: Kết thúc giám sát và tháo thiết bị giám sát điện tử
Ngay sau khi biện pháp giám sát điện tử đối với bị can, bị cáo được hủy bỏ hoặc thay thế bằng biện pháp khác, Công an cấp xã có trách nhiệm:

• Báo cáo Chủ tịch UBND cấp xã để kết thúc việc quản lý, giám sát, hỗ trợ bị can, bị cáo được giám sát điện tử.
• Đồng thời, tháo thiết bị giám sát điện tử theo quy định.

Lưu ý:

Việc tháo thiết bị giám sát điện tử cũng phải được lập biên bản và lưu vào hồ sơ theo quy định.

➣ Xem thêm: Thủ tục xóa án tích.

V. Trách nhiệm của các bên liên quan khi thi hành biện pháp giám sát điện tử

Pháp luật hiện hành quy định rõ trách nhiệm của các chủ thể liên quan, bao gồm cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân và gia đình trong việc thi hành biện pháp giám sát điện tử, nhằm bảo đảm tính thống nhất và hiệu quả trong quá trình thực hiện. Cụ thể như sau:

1. Trách nhiệm của UBND cấp xã

UBND cấp xã nơi người chưa thành niên phạm tội được giám sát điện tử cư trú có trách nhiệm:

• Tổ chức thi hành, thực hiện quyết định áp dụng biện pháp giám sát điện tử đối với người chưa thành niên là bị can, bị cáo.
• Thực hiện việc thông báo, báo cáo kết quả áp dụng biện pháp giám sát điện tử cho cơ quan có thẩm quyền đã ra quyết định.
• Đề nghị cơ quan đã ban hành quyết định giám sát điện tử cấp giấy phép cho người được giám sát điện tử được đi khỏi phạm vi giám sát (trường hợp vì lý do bất khả kháng hoặc do trở ngại khách quan mà người được giám sát cần đi ra ngoài phạm vi giám sát).
• Thông báo cho cơ quan đã ra quyết định áp dụng biện pháp giám sát điện tử về việc người được giám sát điện tử vi phạm nghĩa vụ cam đoan (nếu người được giám sát điện tử vi phạm các nghĩa vụ đã cam đoan).

2. Trách nhiệm của Công an cấp xã

Trách nhiệm của công an cấp xã trong việc thi hành biện pháp giám sát điện tử đối với người phạm tội chưa thành niên gồm:

• Tham mưu giúp UBND cấp xã thực hiện các trách nhiệm nêu trên.
• Tiếp nhận người chưa thành niên là bị can, bị cáo được giám sát điện tử.
• Trưởng Công an cấp xã ban hành quyết định phân công cán bộ công an trực tiếp thực hiện việc quản lý, giám sát và hỗ trợ bị can, bị cáo được giám sát điện tử.
• Thực hiện việc quản lý, giám sát và hỗ trợ bị can, bị cáo được giám sát điện tử.
• Lập biên bản và báo cáo Chủ tịch UBND cấp xã khi bị can, bị cáo được giám sát điện tử vi phạm nghĩa vụ cam đoan.
• Hỗ trợ, hướng dẫn bị can, bị cáo được giám sát điện tử thực hiện đúng các quy định về việc sử dụng thiết bị giám sát điện tử.
• Thực hiện việc cấp và thu hồi thiết bị giám sát điện tử cho bị can, bị cáo trong diện giám sát điện tử.
• Định kỳ mỗi tháng hoặc khi có yêu cầu, thực hiện tổng hợp số liệu, đánh giá tình hình và kết quả thi hành quyết định áp dụng biện pháp giám sát điện tử trong phạm vi thẩm quyền, đồng thời báo cáo Chủ tịch UBND cấp xã và cơ quan có thẩm quyền.
• Khi nhận được thông báo từ cơ quan chức năng về việc người được giám sát điện tử có hành vi tháo, phá, làm gián đoạn hoạt động của thiết bị giám sát hoặc rời khỏi phạm vi giám sát thì tiến hành xác minh, điểm danh và kiểm tra tình trạng hiện diện của người đó.

3. Trách nhiệm của tổ chức, cơ quan, cá nhân có liên quan

Tổ chức, cơ quan, cá nhân có liên quan có trách nhiệm thực hiện các nhiệm vụ trong công tác giám sát điện tử, bao gồm:

• Tham gia phối hợp cùng cơ quan, người có thẩm quyền và gia đình trong việc thực hiện quyết định áp dụng biện pháp giám sát điện tử.
• Cung cấp các dịch vụ cần thiết nhằm hỗ trợ người được giám sát điện tử.
• Giúp đỡ và tạo điều kiện để người được giám sát điện tử thực hiện cũng như hoàn thành các nghĩa vụ cam đoan.
• Hướng dẫn, hỗ trợ người được giám sát điện tử thực hiện đúng các quy định về việc sử dụng thiết bị giám sát điện tử.
• Đánh giá hiệu quả áp dụng biện pháp giám sát điện tử đối với người được giám sát điện tử và gửi kết quả đánh giá kèm theo đề xuất giải pháp (nếu có) đến Chủ tịch UBND cấp xã.

4. Trách nhiệm của gia đình người chưa thành niên phạm tội được giám sát điện tử

Dưới đây là các trách nhiệm mà gia đình của bị can, bị cáo được giám sát điện tử cần thực hiện:

• Động viên, khuyến khích bị can, bị cáo được giám sát điện tử chấp hành quy định của pháp luật và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ cam đoan.
• Thực hiện các biện pháp cụ thể về quản lý, giáo dục, giúp đỡ bị can, bị cáo được giám sát điện tử.
• Liên hệ, trao đổi thường xuyên với cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan nhằm hướng dẫn, giúp đỡ bị can, bị cáo trong thời gian áp dụng biện pháp giám sát điện tử.

VI. Biện pháp xử lý khi bị can, bị cáo được giám sát điện tử vi phạm nghĩa vụ

Theo quy định tại Điều 18 Nghị định 333/2025/NĐ-CP, trường hợp người chưa thành niên là bị can, bị cáo được giám sát điện tử vi phạm nghĩa vụ cam đoan thì sẽ bị áp dụng các biện pháp xử lý tương ứng với từng hành vi vi phạm, cụ thể như sau:

➤ Trường hợp tự ý đi khỏi phạm vi giám sát

Khi bị can, bị cáo được giám sát điện tử tự ý đi khỏi phạm vi giám sát, Công an cấp xã sẽ thực hiện các biện pháp sau:

• Triệu tập người vi phạm.
• Lập biên bản và yêu cầu bị can, bị cáo chấm dứt ngay hành vi vi phạm.

Trường hợp người vi phạm cố tình không có mặt theo giấy triệu tập hoặc tiếp tục có hành vi đi khỏi phạm vi giám sát, Công an cấp xã sẽ:

• Lập biên bản vi phạm nghĩa vụ cam đoan theo quy định.
• Báo cáo Chủ tịch UBND cấp xã để cơ quan này thông báo cho cơ quan đã ra quyết định áp dụng biện pháp giám sát điện tử biết và xem xét, xử lý theo thẩm quyền.

➤ Trường hợp tháo, phá hủy hoặc gây rối loạn hoạt động của thiết bị giám sát điện tử

Khi bị can, bị cáo được giám sát điện tử có hành vi tháo, phá hủy hoặc gây rối loạn hoạt động của thiết bị giám sát điện tử, Công an cấp xã tiến hành:

• Triệu tập người vi phạm.
• Lập biên bản và yêu cầu chấm dứt ngay hành vi vi phạm.

Trường hợp thiết bị giám sát điện tử bị phá hủy hoặc bị hư hỏng đến mức không thể tiếp tục hoạt động, người vi phạm có trách nhiệm bồi thường thiệt hại theo quy định của Bộ luật Dân sự. Đồng thời, Công an cấp xã tiến hành:

• Lập biên bản vi phạm nghĩa vụ cam đoan.
• Báo cáo Chủ tịch UBND cấp xã để cơ quan này thông báo cho cơ quan đã ra quyết định áp dụng biện pháp giám sát điện tử biết và xem xét, xử lý theo thẩm quyền.

VII. Câu hỏi thường gặp về giám sát điện tử người phạm tội chưa thành niên

1. Biện pháp giám sát điện tử là gì?

Biện pháp giám sát điện tử là biện pháp ngăn chặn thay thế tạm giam, được Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát hoặc Tòa án ra quyết định áp dụng đối với người chưa thành niên là bị can, bị cáo dựa vào tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội và nhân thân của người đó.

Việc giám sát được thực hiện thông qua thiết bị điện tử dùng để theo dõi, thu thập và truyền dữ liệu, được gắn trên người hoặc đồ vật mà người bị giám sát phải mang theo.

➣ Xem chi tiết: Biện pháp giám sát điện tử là gì?

2. Phạm vi giám sát điện tử đối với người chưa thành niên phạm tội được xác định ra sao?

Phạm vi áp dụng biện pháp giám sát điện tử đối với người chưa thành niên là bị can, bị cáo được thực hiện trong địa bàn cấp xã nơi người đó cư trú.

3. Việc thi hành giám sát điện tử đối với người chưa thành niên phạm tội thực hiện ra sao?

Thủ tục thi hành biện pháp giám sát điện tử đối với người chưa thành niên phạm tội được tiến hành theo 5 bước sau:

• Bước 1: Công an xã tiếp nhận quyết định giám sát điện tử người chưa thành niên.
• Bước 2: UBND xã tổ chức buổi làm việc triển khai việc áp dụng biện pháp giám sát điện tử.
• Bước 3: Công an xã xử lý người được giám sát điện tử vi phạm nghĩa vụ (nếu có).
• Bước 4: Thông báo cho cơ quan ra quyết định việc sắp kết thúc thời hạn giám sát điện tử.
• Bước 5: Kết thúc giám sát và tháo thiết bị giám sát điện tử.

➣ Xem chi tiết: Thủ tục thi hành giám sát điện tử đối với người chưa thành niên phạm tội.

4. Trường hợp người được giám sát điện tử đi khỏi phạm vi giám sát bị xử lý như thế nào?

Khi tự ý đi khỏi phạm vi giám sát, bị can/bị cáo được giám sát điện tử sẽ bị Công an cấp xã triệu tập, lập biên bản và yêu cầu chấm dứt vi phạm.

Trường hợp không chấp hành hoặc tái phạm sẽ bị lập biên bản vi phạm nghĩa vụ cam đoan và báo cáo cơ quan có thẩm quyền để xử lý theo quy định.

➣ Xem chi tiết: Biện pháp xử lý khi người được giám sát điện tử vi phạm nghĩa vụ.

5. Trách nhiệm của gia đình người phạm tội chưa thành niên được giám sát điện tử là gì?

Gia đình người chưa thành niên là bị can, bị cáo được giám sát điện tử có các trách nhiệm sau đây:

• Động viên, khuyến khích bị can, bị cáo được giám sát điện tử chấp hành quy định của pháp luật và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ cam đoan.
• Thực hiện các biện pháp cụ thể về quản lý, giáo dục, giúp đỡ bị can, bị cáo được giám sát điện tử.
• Liên hệ, trao đổi thường xuyên với cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan nhằm hướng dẫn, giúp đỡ bị can, bị cáo trong thời gian áp dụng biện pháp giám sát điện tử.

—

Mọi nhu cầu tư vấn pháp luật, vui lòng để lại câu hỏi, thông tin ở phần bình luận bên dưới hoặc liên hệ Luật Tín Minh theo hotline 0983.081.379 (Miền Bắc), 0933.301.123 (Miền Trung) hoặc 090.884.2012 (Miền Nam) để được hỗ trợ nhanh chóng.