Nơi ly hôn khác nơi đăng ký kết hôn được không? Chi tiết về: đơn phương ly hôn/thuận tình ly hôn thì nộp đơn ở đâu? Hồ sơ ly hôn, thời gian giải quyết ly hôn…
I. Căn cứ pháp lý
- Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, có hiệu lực từ ngày 01/01/2015.
- Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, có hiệu lực từ ngày 01/07/2016.
- Luật số 85/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/07/2025.
- Nghị quyết 04/2018/NQ-HĐTP, có hiệu lực từ ngày 01/10/2018.
- Nghị quyết 01/2017/NQ-HĐTP, có hiệu lực từ ngày 24/02/2017.
II. Nơi ly hôn khác nơi đăng ký kết hôn được không? Nộp đơn ly hôn ở đâu?
Trong quá trình tư vấn ly hôn, Luật Tín Minh thường xuyên nhận được thắc mắc của nhiều khách hàng về nơi giải quyết ly hôn, chẳng hạn như:
- Đăng ký kết hôn ở đâu thì ly hôn ở đó phải không?
- Đăng ký kết hôn ở tỉnh này nhưng nộp đơn ly hôn ở tỉnh khác được không?
- …
Theo quy định của pháp luật hiện hành, ly hôn và đăng ký kết hôn là hai thủ tục pháp lý hoàn toàn khác nhau, được thực hiện tại 2 cơ quan có thẩm quyền khác nhau. Cụ thể:
- Đăng ký kết hôn: Là việc ghi nhận và xác lập quan hệ vợ chồng hợp pháp giữa nam và nữ, được thực hiện tại cơ quan đăng ký hộ tịch có thẩm quyền theo quy định của pháp luật (cụ thể là UBND cấp xã nơi một trong hai bên nam, nữ cư trú).
- Ly hôn: Là thủ tục tố tụng được thực hiện nhằm chấm dứt quan hệ hôn nhân theo bản án hoặc quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án. Việc giải quyết ly hôn thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân (TAND) khu vực theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.
Như vậy, vợ chồng hoàn toàn có thể nộp đơn ly hôn tại nơi khác với nơi đã đăng ký kết hôn, miễn là Tòa án nơi tiếp nhận đơn có thẩm quyền giải quyết ly hôn theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.
Ghi chú:
TAND khu vực ở đây được xác định theo phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ tương ứng với địa giới hành chính hiện hành. Bạn cần kiểm tra chính xác tên đơn vị hành chính nơi mình cư trú hoặc làm việc theo địa giới hành chính mới để xác định đúng TAND khu vực.
➣ Xem thêm:
Sau khi xác định ly hôn không bắt buộc thực hiện tại nơi đăng ký kết hôn, vấn đề tiếp theo vợ chồng cần làm rõ là: Nộp đơn ly hôn ở đâu để hồ sơ được Tòa án thụ lý, đặc biệt sau khi có thay đổi về địa giới hành chính?
Theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 và Luật số 85/2025/QH15, thẩm quyền giải quyết ly hôn (nơi nộp đơn ly hôn) được quy định như sau:
|
Hình thức ly hôn
|
Nơi nộp đơn ly hôn
|
|
Ly hôn thuận tình
|
- TAND khu vực nơi vợ hoặc chồng cư trú/làm việc.
|
|
Ly hôn đơn phương
|
- TAND khu vực nơi bị đơn (người bị yêu cầu ly hôn) cư trú hoặc làm việc.
- Trường hợp hai bên vợ chồng có thỏa thuận bằng văn bản về việc lựa chọn Tòa án nơi nguyên đơn (người yêu cầu ly hôn) cư trú thì có thể nộp đơn tại Tòa án nơi nguyên đơn cư trú, làm việc.
|
Ví dụ:
Người vợ sống ở Hà Nội, người chồng vì yêu cầu công việc nên phải tạm trú ở TP. HCM trong thời gian dài. Vì thường xuyên sống xa nhau khiến hai bên không còn tình cảm nên người vợ muốn ly hôn đơn phương. Trong trường hợp này, người vợ cần nộp đơn tại:
- TAND khu vực có thẩm quyền theo lãnh thổ tại TP. HCM, nơi người chồng cư trú hoặc làm việc: Nếu hai bên không có thỏa thuận gì về nơi nộp đơn ly hôn.
- TAND khu vực có thẩm quyền theo lãnh thổ tại Hà Nội, nơi người vợ cư trú hoặc làm việc: Nếu hai bên có thỏa thuận về việc giải quyết ly hôn tại TAND khu vực Hà Nội.
➣ Xem thêm: Bỏ cấp huyện thì nộp đơn ly hôn ở đâu?
—
Nếu bạn cần được tư vấn và hỗ trợ giải quyết các vấn đề liên quan đến ly hôn, có thể tham khảo các gói dịch vụ sau đây của Luật Tín Minh, trực tiếp luật sư có nhiều kinh nghiệm thực tế sẽ tiếp nhận thông tin, tư vấn các vấn đề có liên quan và triển khai dịch vụ:
III. Các lưu ý cần biết khi thực hiện thủ tục ly hôn
Bên cạnh việc xác định đúng Tòa án có thẩm quyền thụ lý, để quá trình ly hôn diễn ra thuận lợi, không bị Tòa án trả lại hồ sơ hoặc kéo dài thời gian thụ lý, bạn cần nắm rõ 3 vấn đề sau:
Xác định đúng hình thức ly hôn là một trong những nội dung cần lưu ý trước khi chuẩn bị hồ sơ và nộp đơn tại Tòa án.
Theo quy định pháp luật hiện hành, có 2 hình thức ly hôn:
- Ly hôn thuận tình (thuận tình ly hôn/ly hôn đồng thuận): Khi cả hai vợ chồng cùng tự nguyện yêu cầu ly hôn và đã thống nhất các thỏa thuận về con cái, tài sản và các vấn đề liên quan sau ly hôn.
- Ly hôn đơn phương (ly dị đơn phương): Khi chỉ một bên vợ hoặc chồng có yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn.
Mỗi hình thức ly hôn có yêu cầu và cách thức giải quyết khác nhau. Vì vậy, bạn cần căn cứ vào tình trạng hôn nhân thực tế để lựa chọn hình thức ly hôn phù hợp trước khi thực hiện thủ tục ly hôn.
➣ Xem thêm:
2. Quy định về hồ sơ ly hôn
2.1. Hồ sơ ly hôn thuận tình
Hồ sơ thuận tình ly hôn bao gồm các giấy tờ/tài liệu được quy định tại Điều 396 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015:
- Đơn ly hôn thuận tình (*).
- Bản chính các giấy tờ sau:
- Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn.
- Xác nhận thông tin cư trú của vợ, chồng.
- Đơn trình bày nguyện vọng của con (nếu con từ đủ 7 tuổi trở lên).
- Bản sao chứng thực còn hiệu lực:
- CCCD của hai vợ chồng.
- Giấy khai sinh của các con (nếu có con chung).
- Tài liệu chứng minh tài sản chung của vợ chồng (nếu có nhu cầu yêu cầu Tòa án ghi nhận thỏa thuận phân chia tài sản chung, nợ chung trong quyết định ly hôn).
⤓ Tải mẫu miễn phí: Mẫu đơn ly hôn thuận tình - Áp dụng từ ngày 01/07/2025.
(*): Về bản chất pháp lý, đơn thuận tình ly hôn là một dạng đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự theo quy định của pháp luật tố tụng. Do đó, mẫu đơn thuận tình ly hôn nêu trên được lập theo mẫu số 01-VDS - Đơn yêu cầu giải quyết vụ việc dân sự được ban hành kèm Nghị quyết 04/2018/NQ-HĐTP.
➣ Xem thêm:
2.2. Hồ sơ đơn phương ly hôn
Về cơ bản, hồ sơ ly hôn đơn phương cần bao gồm các giấy tờ/tài liệu sau:
- Đơn xin đơn phương ly hôn (sử dụng mẫu số 23-DS).
- Bản chính các giấy tờ sau:
- Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn.
- Giấy tờ, tài liệu cung cấp thông tin về nơi cư trú, làm việc của bị đơn để xác định thẩm quyền của Tòa án.
- Tài liệu, chứng cứ liên quan đến yêu cầu nuôi con (nếu có); đơn trình bày nguyện vọng của con từ đủ 7 tuổi trở lên.
- Các tài liệu/chứng cứ được sử dụng làm căn cứ khởi kiện ly hôn đơn phương (như: hình ảnh, tin nhắn ngoại tình; giám định thương tích do bạo lực gia đình…).
- Bản sao chứng thực còn hiệu lực:
- CCCD của người yêu cầu ly hôn (người làm đơn ly hôn).
- Giấy khai sinh của các con (trường hợp có con chung).
- Giấy tờ, tài liệu chứng minh quyền sở hữu đối với tài sản chung như hợp đồng mua bán, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất… (trường hợp có tài sản chung và có yêu cầu Tòa án giải quyết việc phân chia tài sản).
⤓ Tải mẫu miễn phí: Mẫu đơn ly hôn đơn phương - Áp dụng từ ngày 01/07/2025.
➣ Xem thêm:
3. Thời gian giải quyết ly hôn là bao lâu?
Căn cứ Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, thời gian giải quyết ly hôn tại Tòa án sẽ khác nhau tùy vào hình thức ly hôn, cụ thể:
3.1. Thời gian giải quyết thuận tình ly hôn
Đối với thuận tình ly hôn, thời gian giải quyết tại Tòa án được quy định như sau:
|
Giai đoạn
|
Thời gian giải quyết
|
| Phân công thẩm phán |
Trong thời hạn 3 ngày làm việc kể từ khi tiếp nhận bộ hồ sơ đầy đủ, Chánh án Tòa án sẽ phân công Thẩm phán giải quyết. |
| Nộp tiền tạm ứng án phí |
Trong thời hạn 5 ngày kể từ ngày nhận được thông báo nộp tạm ứng án phí từ Thẩm phán. |
| Tòa án chuẩn bị xét đơn yêu cầu (*) |
1 tháng kể từ ngày Tòa án thụ lý đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn. |
| Tòa án mở phiên họp giải quyết vụ việc |
Trong thời hạn 15 ngày tính từ ngày Tòa án ra quyết định mở phiên họp, Tòa án cần mở phiên họp, tiến hành hòa giải để vợ chồng đoàn tụ theo quy định. |
| Ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn |
- Nếu hòa giải thành: Tòa án ra quyết định đình chỉ giải quyết yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn.
- Nếu hòa giải không thành: Trong thời hạn 7 ngày tính từ khi phiên họp tổ chức hòa giải kết thúc, nếu các đương sự không thay đổi ý kiến về việc thuận tình ly hôn thì Tòa án ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn.
|
(*) Trong giai đoạn này, Tòa án có thể tiến hành:
- Tham khảo ý kiến của cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em, cơ quan quản lý nhà nước về gia đình về nguyên nhân phát sinh mâu thuẫn, hoàn cảnh gia đình và nguyện vọng của người chồng, người vợ, người con có liên quan đến vụ án (nếu xét thấy cần thiết).
- Đưa ra quyết định mở phiên họp giải quyết yêu cầu công nhận ly hôn thuận tình.
Như vậy:
Thời gian giải quyết ly hôn đồng thuận là khoảng 1 - 2 tháng kể từ ngày thụ lý. Tuy nhiên, đây là thời gian giải quyết theo quy định của pháp luật. Thời gian thực tế có thể lâu hơn (khoảng 2 - 3 tháng) tùy thuộc vào tình trạng hồ sơ và các vấn đề phát sinh trong quá trình giải quyết, chẳng hạn:
- Hồ sơ chưa đầy đủ, cần thời gian trích lục, bổ sung hoặc phải tiến hành xác minh, giám định, định giá tài sản.
- Một hoặc cả hai bên vợ, chồng không có mặt đúng theo giấy triệu tập của Tòa án.
- Phát sinh các vấn đề pháp lý khác cần Tòa án xem xét, giải quyết.
3.2. Thời gian giải quyết ly hôn đơn phương
Thời gian giải quyết thủ tục ly hôn đơn phương được xác định như sau:
|
Giai đoạn
|
Thời gian giải quyết
|
| Phân công thẩm phán xem xét đơn khởi kiện |
Trong thời hạn 3 ngày làm việc tính từ lúc tiếp nhận đơn khởi kiện, Chánh án Tòa án sẽ phân công Thẩm phán chịu trách nhiệm xem xét đơn. |
| Nộp tiền tạm ứng án phí |
- Nếu xét thấy hồ sơ khởi kiện hợp lệ, Thẩm phán sẽ thông báo ngay cho người khởi kiện về việc nộp tạm ứng án phí.
- Trong thời hạn 7 ngày kể từ ngày nhận được thông báo nộp tạm ứng án phí từ Thẩm phán.
|
| Thông báo về việc thụ lý vụ án |
Sau khoảng 3 ngày làm việc, tính từ ngày thụ lý vụ án (ngày nhận được biên lai thu tiền tạm ứng án phí từ người khởi kiện), Thẩm phán gửi thông báo bằng văn bản về việc thụ lý vụ án đến các bên liên quan. |
| Phân công thẩm phán giải quyết vụ án |
Trong khoảng 3 ngày làm việc, tính từ lúc thụ lý vụ án, Chánh án Tòa án ra quyết định phân công Thẩm phán chịu trách nhiệm giải quyết vụ án. |
| Tòa án chuẩn bị xét xử (**) |
- 4 tháng kể từ ngày Tòa án thụ lý vụ án.
- Trường hợp vụ án ly hôn có tính chất phức tạp hoặc do có trở ngại khách quan, sự kiện bất khả kháng thì thời hạn này có thể được gia hạn nhưng không quá 2 tháng.
|
| Tòa án mở phiên tòa xét xử sơ thẩm |
- Nếu kết quả của buổi hòa giải được tổ chức ở giai đoạn chuẩn bị xét xử là không thành → Tòa án ra quyết định đưa vụ án ra xét xử.
- Trong vòng 1 tháng (hoặc 2 tháng nếu có lý do chính đáng) tính từ lúc có quyết định đưa vụ án ra xét xử, Tòa án sẽ mở phiên tòa.
|
(**): Trong thời gian này, Tòa án sẽ:
- Tiến hành các hoạt động cần thiết để giải quyết vụ án như: lập hồ sơ vụ án, xác định tư cách tham gia tố tụng, xác minh, thu thập chứng cứ, tổ chức phiên họp giao nộp, tiếp nhận, công khai chứng cứ và tiến hành hòa giải...
- Ra quyết định đưa vụ án ra xét xử.
Như vậy:
Thời gian giải quyết ly hôn đơn phương có thể dao động từ 6 - 8 tháng. Tuy nhiên, đây chỉ là thời hạn tố tụng lý tưởng theo quy định của pháp luật. Thời gian giải quyết ly hôn đơn phương thực tế có thể kéo dài hơn hoặc ngắn hơn tùy thuộc vào tính chất, mức độ phức tạp, sự hợp tác của các bên cùng diễn biến của từng vụ án. Đối với vụ án có yếu tố nước ngoài hoặc có tình tiết đặc thù, thời hạn tố tụng có thể áp dụng khác theo quy định pháp luật.
➣ Xem thêm: Án phí ly hôn ai chịu? Chi tiết quy định.
IV. Câu hỏi thường gặp về nơi nộp đơn ly hôn khác nơi đăng ký kết hôn
1. Đăng ký kết hôn ở tỉnh này nhưng nộp đơn ly hôn ở tỉnh khác được không?
Được. Vợ chồng hoàn toàn có thể nộp đơn ly hôn tại tỉnh/thành phố khác nơi đã đăng ký kết hôn.
Bởi lẽ, nơi đăng ký kết hôn không phải là căn cứ quyết định Tòa án có thẩm quyền giải quyết ly hôn. Việc xác định đúng Tòa án để nộp đơn được căn cứ theo quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự, dựa trên hình thức ly hôn (thuận tình hay đơn phương) và nơi cư trú/làm việc của vợ, chồng.
➣ Xem chi tiết: Nơi ly hôn khác nơi đăng ký kết hôn được không?
2. Có mấy hình thức giải quyết ly hôn?
Có 2 hình thức giải quyết ly hôn, gồm:
- Ly hôn thuận tình: Cả hai vợ chồng đều tự nguyện ly hôn và cùng yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn.
- Ly hôn đơn phương: Chỉ một bên vợ hoặc chồng yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn.
➣ Xem chi tiết: Cách xác định hình thức ly hôn.
3. Vợ, chồng thực hiện thủ tục ly hôn ở đâu cũng được hay sao?
Không. Đơn ly hôn phải nộp đúng Tòa án có thẩm quyền, được xác định theo hình thức ly hôn và nơi cư trú hoặc nơi làm việc của các bên, cụ thể:
- Ly hôn thuận tình: Nộp đơn ly hôn tại TAND khu vực nơi vợ hoặc chồng cư trú/làm việc.
- Ly hôn đơn phương:
- Nộp đơn tại TAND khu vực nơi bị đơn (người bị yêu cầu ly hôn) cư trú hoặc làm việc.
- Trường hợp hai bên vợ chồng có thỏa thuận bằng văn bản về việc lựa chọn Tòa án nơi nguyên đơn (người yêu cầu ly hôn) cư trú thì có thể nộp đơn tại Tòa án nơi nguyên đơn cư trú, làm việc.
➣ Xem chi tiết: Nộp đơn ly dị ở đâu?
4. Vợ, chồng có thể nộp đơn ly hôn ở nơi tạm trú được không?
Được. Vợ, chồng có thể nộp đơn ly hôn tại Tòa án nhân dân khu vực nơi tạm trú của một trong 2 bên (nếu ly hôn thuận tình) hoặc Tòa án nhân dân khu vực nơi tạm trú của bên bị yêu cầu ly hôn (đối với ly hôn đơn phương) với điều kiện nơi tạm trú đó là căn cứ xác định thẩm quyền của Tòa án theo quy định pháp luật.
5. Sau khi thay đổi địa giới hành chính, nộp đơn thuận tình ly hôn ở đâu?
Từ ngày 01/07/2025, sau khi thay đổi địa giới hành chính, vợ chồng có thể nộp đơn thuận tình ly hôn tại TAND khu vực nơi vợ hoặc chồng cư trú/làm việc.
➣ Xem chi tiết: Thuận tình ly hôn thì nộp đơn ở đâu?
6. Nộp đơn ly hôn đơn phương ở đâu sau sáp địa giới hành chính?
Từ ngày 01/07/2025, khi đơn phương ly hôn, vợ hoặc chồng nộp đơn tại TAND khu vực nơi người còn lại cư trú/làm việc (trừ trường hợp hai bên có thỏa thuận bằng văn bản nộp đơn ly hôn tại nơi nguyên đơn cư trú/làm việc).
➣ Xem chi tiết: Ly hôn đơn phương nộp đơn ở đâu?
—
Mọi nhu cầu tư vấn pháp luật, vui lòng để lại câu hỏi, thông tin ở phần bình luận bên dưới hoặc liên hệ Luật Tín Minh theo hotline 0983.081.379 (Miền Bắc), 0981.400.979 (Miền Trung) hoặc 090.884.2012 (Miền Nam) để được hỗ trợ nhanh chóng.