Tiền án tiền sự là gì, thế nào là tiền án, thế nào là tiền sự? Tiền án, tiền sự có xóa được không? Tiền án và tiền sự khác nhau như nào? Phân biệt tiền, tiền sự.
I. Căn cứ pháp lý
- Nghị quyết số 01-HĐTP ngày 18/10/1990 của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao, đã hết hiệu lực từ ngày 01/07/2016.
- Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), bắt đầu có hiệu lực từ ngày 01/01/2018.
- Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 (sửa đổi, bổ sung 2020), bắt đầu có hiệu lực từ ngày 01/07/2013.
Hiện nay, pháp luật Việt Nam chưa có quy định cụ thể về khái niệm tiền án, tiền sự trong các văn bản quy phạm pháp luật.
Tuy nhiên, tại Nghị quyết số 01-HĐTP năm 1990 (đã hết hiệu lực từ ngày 01/7/2016) có đề cập về tiền sự và tiền án như sau:
- Người đã được xóa án tích thì không còn bị xem là có tiền án.
- Người đã được xóa kỷ luật hoặc được xóa việc xử phạt vi phạm hành chính (tức là được coi như chưa từng bị kỷ luật, chưa từng bị xử phạt vi phạm hành chính) thì không bị coi là có tiền sự.
Theo đó, có thể hiểu rằng:
- Tiền sự là tình trạng pháp lý của một người đã từng bị xử lý kỷ luật hoặc bị xử phạt vi phạm hành chính, nhưng chưa được xóa kỷ luật, chưa được xóa vi phạm hành chính hay chưa đủ thời hạn để được coi là chưa bị xử lý vi phạm hành chính. Nói cách khác, tiền sự phát sinh từ trách nhiệm hành chính.
- Tiền án là tình trạng pháp lý của một cá nhân thực hiện hành vi phạm tội và đã bị Tòa án kết án bằng bản án hình sự có hiệu lực pháp luật, đang trong giai đoạn chấp hành án hoặc đã chấp hành xong nhưng chưa được xóa án tích theo quy định của pháp luật. Theo đó, tiền án được xác lập khi phát sinh trách nhiệm hình sự.
III. Phân biệt tiền án và tiền sự
Để phân biệt rõ được tiền án tiền sự, bạn có thể so sánh hai khái niệm này thông qua các tiêu chí pháp lý cơ bản như sau:
1. Văn bản pháp luật điều chỉnh
|
Tiền án
|
Tiền sự
|
|
Chủ yếu được quy định trong Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), đặc biệt tại các điều khoản về án tích và xóa án tích.
|
Được điều chỉnh bởi Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 (sửa đổi, bổ sung 2020) cùng các quy định liên quan đến xử phạt vi phạm hành chính.
|
2. Khái niệm tiền án, tiền sự
|
Tiền án
|
Tiền sự
|
|
Là tình trạng pháp lý của người đã bị Tòa án kết án về tội phạm và đang trong thời gian chấp hành án hoặc đã chấp hành án xong nhưng chưa được xóa án tích theo luật định.
|
Là tình trạng pháp lý của người đã từng bị xử lý kỷ luật hoặc bị xử phạt vi phạm hành chính nhưng chưa đủ thời hạn để được coi là chưa bị xử lý vi phạm hành chính.
|
|
Tiền án
|
Tiền sự
|
|
Được đặt ra khi cá nhân phát sinh trách nhiệm hình sự.
|
Được đặt ra khi cá nhân phát sinh trách nhiệm hành chính.
|
4. Hậu quả pháp lý khi có tiền sự, tiền án
|
Tiền án
|
Tiền sự
|
|
Người chưa được xóa án tích mà tiếp tục thực hiện hành vi vi phạm:
- Có thể bị coi là tái phạm, tái phạm nguy hiểm và là tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự tại Điều 52, Điều 53 Bộ luật Hình sự 2015.
- Tiền án có thể được xem như yếu tố định tội đối với người thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.
Người có tiền án cũng có thể bị áp dụng các hình phạt bổ sung như cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề, quản chế hoặc cấm cư trú.
|
Nếu chưa được coi là chưa bị xử phạt vi phạm hành chính mà tiếp tục vi phạm thì:
- Có thể bị coi là tái phạm và trở thành tình tiết tăng nặng trách nhiệm hành chính theo quy định tại khoản 5 Điều 2 và điểm b khoản 1 Điều 10 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012.
- Tiền sự có thể được coi là yếu tố định tội đối với người có hành vi vi phạm pháp luật.
|
5. Quy định về xóa tiền án, tiền sự
|
Tiền án
|
Tiền sự
|
|
Có thể được xóa tiền án theo 3 hình thức:
- Đương nhiên được xóa án tích.
- Xóa án tích theo quyết định của Tòa án.
- Xóa án tích trong trường hợp đặc biệt.
Thời hạn xóa tiền án phụ thuộc vào loại hình phạt đã tuyên và được quy định cụ thể tại Điều 70 và Điều 71 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017).
|
Được coi là chưa bị xử phạt vi phạm hành chính nếu sau một thời gian nhất định (khoảng từ 6 tháng - 2 năm) không tái phạm theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 (sửa đổi, bổ sung 2020).
|
➣ Xem chi tiết: Quy định về các hình thức xóa án tích.
6. Hệ quả pháp lý khi được xóa tiền sự, tiền án
|
Tiền án
|
Tiền sự
|
|
Được coi như chưa từng bị kết án, các hậu quả pháp lý liên quan đến tiền án không còn được áp dụng.
|
Được coi như chưa từng bị xử phạt vi phạm hành chính và việc xử phạt trước đó không còn được tính đến khi xem xét trách nhiệm pháp lý sau này.
|
IV. Câu hỏi thường gặp về tiền án, tiền sự
1. Thế nào là tiền án tiền sự?
Hiểu đơn giản:
- Tiền án: Là tình trạng pháp lý của người đã bị Tòa án kết án về tội phạm và đang trong thời gian chấp hành án hoặc đã chấp hành án xong nhưng chưa được xóa án tích theo luật định.
- Tiền sự: Là tình trạng pháp lý của người đã từng bị xử lý kỷ luật hoặc bị xử phạt vi phạm hành chính nhưng chưa đủ thời hạn để được coi là chưa bị xử lý vi phạm hành chính.
➣ Xem chi tiết: Khái niệm tiền án tiền sự.
2. Người bị án treo có bị coi là có tiền án hay tiền sự không?
Người bị án treo được coi là có tiền án, vì án treo là một biện pháp miễn chấp hành hình phạt tù có điều kiện do Tòa án tuyên trong bản án hình sự. Người này chỉ được coi là không còn tiền án khi đã được xóa án tích theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017).
➣ Xem chi tiết: Án treo là tiền án hay tiền sự?
3. Tiền án có được xóa không?
Người có tiền án có thể được xóa nếu đáp ứng đủ các điều kiện xóa án tích tương ứng theo quy định từ Điều 70 đến Điều 72 Bộ luật hình sự 2015.
➣ Xem chi tiết: Tiền án có được xóa không?
4. Tiền sự có được xóa không?
Tiền sự được coi là đã được xóa nếu sau một thời gian nhất định (khoảng từ 6 tháng - 2 năm) không tái phạm theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 (sửa đổi, bổ sung 2020).
➣ Xem chi tiết: Tiền sự có được xóa không?
5. Thời hạn xóa tiền sự đối với cá nhân là bao lâu?
Theo Điều 7 Luật Xử lý vi phạm hành chính, cá nhân bị xử phạt hành chính sẽ được xóa tiền sự (được coi là chưa từng bị xử phạt hành chính) nếu không tái phạm trong thời hạn từ 6 tháng đến 2 năm, tùy từng trường hợp cụ thể.
➣ Xem chi tiết: Thời hạn xóa tiền sự.
—
Mọi nhu cầu tư vấn pháp luật, vui lòng để lại câu hỏi, thông tin ở phần bình luận bên dưới hoặc liên hệ Luật Tín Minh theo hotline 0983.081.379 (Miền Bắc), 0933.301.123 (Miền Trung) hoặc 090.884.2012 (Miền Nam) để được hỗ trợ nhanh chóng.