Quy định về các hình thức xử lý thí sinh gian lận thi cử, cán bộ coi thi, người tham gia tổ chức thi vi phạm quy chế thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT quốc gia 2026.
I. Căn cứ pháp lý
- Thông tư 24/2024/TT-BGDĐT, bắt đầu có hiệu lực từ ngày 08 tháng 02 năm 2025.
- Nghị định 04/2021/NĐ-CP, bắt đầu có hiệu lực từ ngày 10 tháng 03 năm 2021.
- Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), bắt đầu có hiệu lực từ ngày 01 tháng 01 năm 2018.
- Nghị định 127/2021/NĐ-CP, bắt đầu có hiệu lực từ ngày 01 tháng 01 năm 2022.
II. Gian lận thi cử, vi phạm Quy chế thi khi thi tốt nghiệp THPT có sao không?
Theo quy định của pháp luật hiện hành, hành vi gian lận thi cử, vi phạm Quy chế thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT quốc gia có thể dẫn đến nhiều hậu quả pháp lý khác nhau.
Tùy hành vi và chủ thể vi phạm cụ thể mà người thực hiện hành vi có thể bị xử lý ngay trong phòng thi, trừ điểm, đình chỉ thi, hủy kết quả thi cho đến bị xử phạt vi phạm hành chính, thậm chí là bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu hành vi được xác định có đủ yếu tố cấu thành tội phạm.
➣ Xem thêm:
III. Quy định xử lý thí sinh gian lận thi cử trong kỳ thi tốt nghiệp THPT quốc gia
Điều 57 Thông tư 24/2024/TT-BGDĐT quy định mọi hành vi vi phạm Quy chế thi đều bị lập biên bản, xử lý kỷ luật và thông báo cho thí sinh. Tùy mức độ vi phạm mà thí sinh có thể bị áp dụng các biện pháp xử lý sau:
- Khiển trách.
- Cảnh cáo.
- Đình chỉ thi.
- Trừ điểm bài thi.
- Hủy bỏ kết quả thi và lập hồ sơ gửi cơ quan có thẩm quyền xem xét, xử lý theo pháp luật.
- Xử phạt hành chính.
- Truy cứu trách nhiệm hình sự.
Quy định cụ thể về các biện pháp xử lý như sau:
➤ Khiển trách
- Trường hợp áp dụng:
- Thí sinh phạm lỗi 1 lần.
- Phạm lỗi trao đổi bài hoặc nhìn bài thí sinh khác.
- Thẩm quyền xử lý: Giám thị coi thi quyết định hình thức khiển trách trên biên bản được lập.
- Hậu quả trực tiếp: Bị trừ 25% tổng số điểm của bài thi đó.
➤ Cảnh cáo
- Trường hợp áp dụng:
- Đã bị xử lý 1 lần bằng hình thức khiển trách nhưng trong giờ thi bài thi đó vẫn tiếp tục vi phạm ở mức khiển trách.
- Để thí sinh khác chép bài của mình hoặc chép bài của thí sinh khác.
- Trao đổi giấy nháp hoặc trao đổi bài làm.
- Thẩm quyền và thủ tục xử lý: Giám thị coi thi quyết định hình thức cảnh cáo trên biên bản được lập và có kèm theo tang vật (nếu có).
- Hậu quả trực tiếp: Bị trừ 50% tổng số điểm của bài thi đó.
➤ Đình chỉ thi
- Trường hợp áp dụng:
- Đã bị xử lý 1 lần bằng hình thức cảnh cáo nhưng trong giờ thi bài đó vẫn tiếp tục thực hiện hành vi vi phạm Quy chế thi ở mức cảnh cáo hoặc khiển trách.
- Mang vào phòng chờ hoặc phòng thi các vật dụng bị cấm được quy định tại điểm b, khoản 4 Điều 21 Thông tư 24/2024/TT-BGDĐT (*).
- Mang các vật dụng bị cấm mang vào phòng chờ/phòng thi theo quy định khi di chuyển giữa phòng thi và phòng chờ.
- Nhận bài giải từ bên ngoài vào phòng thi hoặc đưa đề bài thi ra ngoài phòng thi.
- Vẽ, viết những nội dung không liên quan đến bài thi vào giấy làm bài thi của mình.
- Có hành động đe dọa, gây gổ với các thí sinh khác hoặc với những người có trách nhiệm trong kỳ thi.
- Không tuân thủ hướng dẫn của người quản lý phòng chờ hoặc hướng dẫn của Giám sát phòng thi khi di chuyển trong thời gian ở phòng chờ và trong khu vực thi.
- Thẩm quyền và thủ tục xử lý:
- Giám thị lập biên bản, tịch thu tang vật (nếu có) và báo cáo đến Trưởng Điểm thi.
- Trưởng Điểm thi quyết định hình thức đình chỉ thi (nếu nhất trí với báo cáo của Giám thị).
- Trưởng Điểm thi báo cáo Trưởng ban coi thi quyết định hình thức đình chỉ thi (nếu không nhất trí với báo cáo của Giám thị).
- Hậu quả trực tiếp:
- Buộc phải nộp đề thi, bài thi và cả giấy nháp cho giám thị.
- Ngay sau khi có quyết định đình chỉ thi, thí sinh phải ra khỏi phòng thi và chỉ khi thời gian của buổi thi kết thúc, thí sinh mới được rời khỏi khu vực thi.
- Bị điểm 0 đối với bài thi bị đình chỉ thi và không được tiếp tục dự thi đối với các bài thi tiếp theo.
- Bị hủy kết quả của toàn bộ các bài thi/môn thi trong kỳ thi tại năm bị đình chỉ thi.
(*) Các vật dụng bị cấm mang vào phòng chờ/phòng thi gồm:
- Tài liệu hay thiết bị truyền tin (tức có thể ghi hình, ghi âm, thu, phát sóng thông tin).
- Tài liệu, thiết bị chứa thông tin phục vụ mục đích gian lận trong quá trình làm bài thi.
- Vũ khí, các chất gây cháy, nổ.
- Bút xóa, đồ uống có cồn, giấy than.
➤ Trừ điểm, cho điểm 0 bài thi
Ngoài các trường hợp nêu trên, thí sinh còn có thể bị trừ điểm, cho điểm 0 bài thi trong các trường hợp sau đây:
|
Trường hợp áp dụng
|
Cách xử lý
|
|
Bài thi có đánh dấu bị phát hiện trong khi chấm thi
|
Trừ 50% tổng số điểm
|
|
Bài thi được chép từ các tài liệu không được phép mang vào phòng thi
|
Cho điểm 0
|
|
Có hai bài làm trở lên đối với một bài thi
|
Cho điểm 0
|
|
Bài thi có chữ viết của hai người trở lên
|
Cho điểm 0
|
|
Phần bài thi đã được viết trên giấy nháp hoặc giấy không đúng quy định
|
Cho điểm 0
|
Căn cứ báo cáo bằng văn bản của Trưởng môn chấm thi, Ban Chấm thi sẽ quyết định việc trừ điểm hoặc cho điểm 0 cho bài thi.
➤ Hủy bỏ kết quả thi
Nếu thuộc một trong các trường hợp sau, thí sinh bị hủy bỏ kết quả thi:
- Có hai bài thi trở lên bị điểm 0 do các lỗi:
- Bài thi chép từ tài liệu không được phép mang vào phòng thi.
- Có hai bài làm trở lên đối với một bài thi.
- Bài thi có chữ viết của hai người trở lên.
- Có phần bài thi đã được viết trên giấy nháp hoặc giấy không đúng quy định.
- Vẽ, viết những nội dung không liên quan đến bài thi vào tờ giấy thi.
- Làm bài thi thay cho người khác hoặc để người khác thi thay dưới mọi hình thức.
- Thêm bớt, sửa chữa bài làm sau khi đã nộp bài.
- Nộp bài làm của người khác.
Quyết định hủy bỏ kết quả thi sẽ được Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo đưa ra dựa trên báo cáo bằng văn bản của Chủ tịch Hội đồng thi.
➤ Hủy kết quả thi, đồng thời lập hồ sơ gửi cơ quan có thẩm quyền
Trường hợp có một trong các hành vi vi phạm Quy chế thi sau đây, thí sinh bị hủy kết quả thi và bị lập hồ sơ gửi cơ quan có thẩm quyền xem xét, xử lý theo quy định của pháp luật hiện hành:
- Có hành động phá hoại, gây rối kì thi.
- Sử dụng các giấy tờ không hợp pháp sau:
- Văn bằng, chứng chỉ liên quan.
- Giấy chứng nhận kết quả thi.
- Để người khác làm bài, dự thi thay dưới mọi hình thức.
- Giả mạo hồ sơ để hưởng các chế độ ưu tiên, khuyến khích.
- Có hành động hành hung những thí sinh khác hoặc những người tham gia công tác tổ chức thi.
Ngoài xử lý kỷ luật theo Quy chế thi, thí sinh có hành vi vi phạm quy định về thi cử trong kỳ thi THPT quốc gia nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo Điều 14 Nghị định 04/2021/NĐ-CP.
|
Hành vi vi phạm
|
Mức phạt tiền
|
|
Mang vật dụng, tài liệu không được phép vào phòng thi
|
Từ 1 - 2 triệu đồng
|
|
Trợ giúp thí sinh làm bài hoặc làm bài hộ thí sinh
|
Từ 2 - 6 triệu đồng
|
|
Thi thay người khác/thi kèm người khác hoặc nhờ người khác làm bài hộ hoặc thi thay, thi kèm.
|
Từ 14 - 16 triệu đồng
|
Theo khoản 2 Điều 1 Nghị định 127/2021/NĐ-CP, thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục là 1 năm, tính từ thời điểm chấm dứt hành vi hoặc khi người có thẩm quyền phát hiện.
3. Truy cứu trách nhiệm hình sự
Nếu vi phạm có dấu hiệu hình sự, cơ quan quản lý giáo dục sẽ lập hồ sơ gửi cơ quan có thẩm quyền xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định.
Xử lý cán bộ coi thi vi phạm phải căn cứ vào tư cách pháp lý của người vi phạm, nhiệm vụ được giao và hành vi cụ thể. Một cán bộ coi thi hoặc người tham gia tổ chức thi có thể bị xử lý theo Quy chế thi, bị kỷ luật theo quy định về cán bộ, công chức, viên chức hoặc bị xử phạt vi phạm hành chính, thậm chí là bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu hành vi đủ yếu tố cấu thành tội phạm.
1. Xử lý kỷ luật theo Quy chế thi
➤ Đối với người tham gia tổ chức thi là viên chức, công chức:
Điều 56 Thông tư 24/2024/TT-BGDĐT quy định rõ dù bị phát hiện trong kỳ thi hay sau kỳ thi, viên chức, công chức tham gia tổ chức thi có hành vi vi phạm Quy chế thi đều sẽ bị đình chỉ làm công tác thi và bị cơ quan quản lý của viên chức, công chức đó xử lý kỷ luật theo các hình thức sau:
- Khiển trách: Áp dụng đối với người vi phạm lần đầu các hành vi dưới mức phải cảnh cáo, hạ bậc lương, hạ ngạch, cách chức, chuyển công tác, buộc thôi việc hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự khi thi hành nhiệm vụ.
- Cảnh cáo: Áp dụng đối với viên chức, công chức thực hiện một trong các lỗi sau:
- Để thí sinh mang các vật dụng, tài liệu bị cấm theo quy định tại điểm b khoản 4 Điều 21 Thông tư 24/2024/TT-BGDĐT vào phòng thi hoặc để thí sinh quay cóp trong phòng thi.
- Có nhiều sai sót trong việc cộng điểm bài thi hoặc chấm thi không đúng hướng dẫn.
- Ra đề thi có nội dung không đúng theo quy định về việc bám sát với nội dung của chương trình giáo dục phổ thông hiện hành cấp trung học phổ thông (chương trình lớp 12 là chủ yếu).
- Truyền dữ liệu thi không đúng cấu trúc, thời hạn hoặc quy định của Bộ GDĐT.
- Hạ bậc lương, hạ ngạch, cách chức hoặc chuyển đi làm công tác khác: Có thể áp dụng tùy mức độ đối với các hành vi sau:
- Ra đề thi không chuẩn xác theo nội dung khoa học của môn thi, bài thi.
- Hướng dẫn thí sinh làm bài hoặc trực tiếp giải bài giúp thí sinh khi đang thi.
- Lấy bài thi của thí sinh này giao cho thí sinh khác.
- Gian lận trong quá trình chấm thi, tiến hành cho điểm sai quy định, hạ điểm của thí sinh hoặc cho thí sinh điểm vượt khung.
- Buộc thôi việc: Áp dụng đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng như:
- Đưa bài giải từ ngoài vào phòng thi hoặc đưa đề thi ra khỏi khu vực thi khi đang thi.
- Mua/bán đề thi, làm lộ đề thi.
- Làm lộ thông tin số phách của bài thi.
- Sửa chữa bài thi, thêm, bớt thông tin vào bài thi của thí sinh.
- Cố ý chữa điểm, đánh tráo điểm thi, số phách hoặc bài thi của thí sinh.
- Gian dối trong việc sửa chữa hồ sơ, học bạ của thí sinh.
Lưu ý:
Người làm mất bài thi trong quá trình thu bài, vận chuyển, bảo quản, chấm thi hoặc có vi phạm khác trong công tác tổ chức thi cũng bị xử lý kỷ luật tùy theo tính chất, mức độ vi phạm.
➤ Đối với viên chức, công chức không trực tiếp tham gia tổ chức thi nhưng có hành vi tiếp tay gian lận:
Theo quy định tại khoản 2 Điều 56 Thông tư 24/2024/TT-BGDĐT, các viên chức, công chức dù không trực tiếp tham gia tổ chức thi nhưng có một trong các hành vi tiếp tay gian lận sau đây cũng sẽ bị áp dụng hình thức kỷ luật là buộc thôi việc, bao gồm:
- Thi hộ.
- Tổ chức lấy đề thi ra, sau đó đưa bài giải vào phòng thi cho thí sinh.
- Đưa thông tin sai lệch gây ảnh hưởng xấu đến kỳ thi hoặc gây rối làm mất trật tự tại khu vực thi.
Lưu ý:
Ngoài bị kỷ luật, cán bộ, viên chức thuộc trường hợp trên còn bị xử phạt hành chính theo quy định của pháp luật hiện hành.
2. Xử phạt hành chính đối cán bộ coi thi, người tham gia tổ chức thi vi phạm Quy chế thi
Căn cứ Điều 14 Nghị định 04/2021/NĐ-CP, cán bộ coi thi, người tham gia tổ chức thi THPT quốc gia có thể bị xử phạt hành chính nếu thuộc 1 trong các trường hợp sau:
|
STT
|
Hành vi vi phạm
|
Mức phạt tiền
|
|
1
|
Trợ giúp thí sinh làm bài hoặc làm bài hộ thí sinh
|
Từ 2 - 6 triệu đồng
|
|
2
|
Sửa điểm bài thi hoặc viết thêm/sửa chữa nội dung bài thi trái quy định nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự
|
Từ 6 - 8 triệu đồng
|
|
3
|
Đánh tráo bài thi của thí sinh nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự
|
Từ 8 - 12 triệu đồng
|
|
4
|
Tổ chức chấm thi không đúng với quy định nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự
|
Từ 12 - 14 triệu đồng
|
|
5
|
Thi kèm thí sinh
|
Từ 14 - 16 triệu đồng
|
|
6
|
Làm mất bài thi của thí sinh
|
Từ 13 - 15 triệu đồng
|
Biện pháp khắc phục hậu quả:
- Buộc khôi phục tình trạng ban đầu đã bị thay đổi đối với hành vi vi phạm quy định tại STT 2.
- Buộc bảo đảm quyền lợi của thí sinh đối với hành vi vi phạm quy định tại STT 2, STT 3 và STT 4.
Lưu ý:
Đối với cá nhân tham gia tổ chức thi không phải là viên chức, công chức có hành vi vi phạm Quy chế thi, ngoài bị xử phạt vi phạm hành chính bởi cơ quan có thẩm quyền, còn có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật về lao động hoặc quy định của pháp luật khác có liên quan.
3. Truy cứu trách nhiệm hình sự
Theo điểm d khoản 1 Điều 56 Thông tư 24/2024/TT-BGDĐT, cán bộ coi thi, người tham gia tổ chức thi có thể bị đề nghị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu thực hiện 1 trong các hành vi vi phạm Quy chế thi sau và có dấu hiệu tội phạm:
- Mua/bán đề thi, làm lộ đề thi.
- Làm lộ thông tin số phách của bài thi.
- Sửa chữa, thêm, bớt vào bài làm của thí sinh.
- Sửa chữa bài thi, thêm, bớt thông tin vào bài thi của thí sinh.
- Cố ý chữa điểm, đánh tráo điểm thi, số phách hoặc bài thi của thí sinh.
- Đưa bài giải từ ngoài vào phòng thi hoặc đưa đề thi ra khỏi khu vực thi khi đang thi.
|
Lưu ý chung:
Ngoài các hình thức xử lý nêu trên, người vi phạm còn có thể bị cấm đảm nhiệm công việc có liên quan đến thi trong thời hạn từ 1 - 5 năm.
|
V. Câu hỏi thường gặp về xử lý gian lận thi cử trong kỳ thi THPT 2026
1. Thí sinh mang điện thoại thông minh vào phòng thi bị xử lý thế nào?
Điện thoại di động thuộc nhóm thiết bị được nhấn mạnh bị cấm mang vào phòng thi trong kỳ thi THPT quốc gia. Thí sinh mang điện thoại vào phòng thi có thể bị xử lý như sau:
- Bị đình chỉ thi.
- Bị buộc ra khỏi phòng thi.
- Bị điểm 0 đối với bài thi bị đình chỉ thi và không được tiếp tục dự thi đối với các bài thi tiếp theo.
- Bị hủy kết quả của toàn bộ các bài thi/môn thi trong kỳ thi.
- Bị phạt hành chính với số tiền phạt từ 1 - 2 triệu đồng.
➣ Xem chi tiết: Xử lý thí sinh vi phạm Quy chế thi trong kỳ thi THPT quốc gia.
2. Thí sinh bị đình chỉ thi có bị hủy toàn bộ kết quả thi không?
Có. Theo Điều 57 Thông tư 24/2024/TT-BGDĐT, thí sinh bị đình chỉ thi sẽ bị hủy toàn bộ kết quả của các bài thi, môn thi trong kỳ thi năm đó.
➣ Xem chi tiết: Quy định về hình thức đình chỉ thi.
3. Thi thay hoặc nhờ người khác thi thay bị phạt bao nhiêu?
Theo Điều 14 Nghị định 04/2021/NĐ-CP, hành vi thi thay người khác hoặc nhờ người khác làm bài hộ, thi thay có thể bị phạt tiền từ 14 - 16 triệu đồng.
➣ Xem chi tiết: Gian lận trong kỳ thi THPT quốc gia bị phạt bao nhiêu?
4. Cán bộ coi thi tiếp tay cho thí sinh gian lận bị xử lý ra sao?
Tùy hành vi và mức độ vi phạm, cán bộ coi thi có thể bị đình chỉ làm công tác thi, bị khiển trách, cảnh cáo, hạ bậc lương, hạ ngạch, cách chức, chuyển công tác khác, buộc thôi việc, xử phạt vi phạm hành chính hoặc đề nghị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Ngoài ra, cán bộ coi thi còn có thể bị cấm đảm nhiệm công việc liên quan đến thi từ 1 - 5 năm bởi cơ quan có thẩm quyền.
➣ Xem chi tiết: Quy định xử lý cán bộ coi thi vi phạm Quy chế thi.
—
Mọi nhu cầu tư vấn pháp luật, vui lòng để lại câu hỏi, thông tin ở phần bình luận bên dưới hoặc liên hệ Luật Tín Minh theo hotline 0983.081.379 (Miền Bắc), 0933.301.123 (Miền Trung) hoặc 090.884.2012 (Miền Nam) để được hỗ trợ nhanh chóng.