Thế nào là tội giao cấu? Giao cấu với người 16 tuổi có vi phạm pháp luật không? Quy định về mức xử phạt tội giao cấu với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi.
I. Căn cứ pháp lý
- Bộ luật Hình sự 2015, có hiệu lực từ ngày 01/01/2018.
- Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017, có hiệu lực từ ngày 01/01/2018.
- Nghị quyết 06/2019/NQ-HĐTP, có hiệu lực từ ngày 05/11/2019.
- Luật Trẻ em năm 2016, có hiệu lực từ ngày 01/06/2017.
II. Tội giao cấu là gì?
Trong Bộ luật Hình sự Việt Nam hiện hành, thuật ngữ ‘tội giao cấu’ không phải là tên gọi chính thức của một tội danh. Trong thực tiễn, thuật ngữ này thường được sử dụng để gọi tắt các tội danh liên quan đến hành vi giao cấu, điển hình như: tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, tội hiếp dâm, tội cưỡng dâm.
Để bạn có cái nhìn toàn diện hơn về tội giao cấu, ở mục nội dung này, Luật Tín Minh làm rõ khái niệm giao cấu dưới góc độ pháp lý. Bên cạnh đó, đề cập các tội danh liên quan đến hành vi này trong Bộ luật Hình sự. Cụ thể như sau:
1. Định nghĩa về giao cấu dưới góc độ pháp lý
Theo khoản 1 Điều 3 Nghị quyết 06/2019/NQ-HĐTP, giao cấu được hiểu là hành vi mà bộ phận sinh dục nam xâm nhập vào bộ phận sinh dục nữ, không phụ thuộc vào mức độ xâm nhập nhiều hay ít. Đây được xem là dấu hiệu quan trọng để xác định cấu thành tội phạm trong một số tội xâm phạm tình dục.
2. Các tội danh chính liên quan đến hành vi giao cấu
Dưới đây là các tội danh điển hình có liên quan đến hành vi giao cấu được quy định tại Bộ luật Hình sự 2015:
➧ Tội hiếp dâm (Điều 141):
Người phạm tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác (*) không đúng với ý muốn của nạn nhân bằng cách sử dụng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc lợi dụng tình trạng nạn nhân đang không thể tự vệ hay dùng thủ đoạn khác để thực hiện hành vi.
➣ Xem thêm: Trường hợp nào người có hành vi hiếp dâm không phải đi tù?
➧ Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi (Điều 142):
Người phạm tội thực hiện hành vi hiếp dâm nêu trên với đối tượng từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi.
➧ Tội cưỡng dâm (Điều 143):
Là tội phạm mà người phạm tội sử dụng mọi thủ đoạn để khiến người đang ở trong tình trạng quẫn bách hoặc người lệ thuộc họ phải miễn cưỡng giao cấu hay thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác.
➣ Xem thêm: Phân biệt tội hiếp dâm và cưỡng dâm.
➧ Tội cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi (Điều 144):
Là tội phạm mà người phạm tội thực hiện hành vi tương tự Điều 143 với người từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi.
➧ Tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi (Điều 145):
Là tội phạm mà người phạm tội là người đã thành niên (tức từ đủ 18 tuổi trở lên) thực hiện hành vi giao cấu hoặc hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi nhưng không bị khép vào tội hiếp dâm hay cưỡng dâm.
Ghi chú (*):
Hành vi quan hệ tình dục khác được hiểu là hành vi của những người khác giới hoặc cùng giới:
- Đưa bộ phận sinh dục nam xâm nhập vào hậu môn hoặc miệng của người khác.
- Dùng bộ phận khác trên cơ thể (như lưỡi, ngón tay, ngón chân…) hay dụng cụ tình dục xâm nhập vào bộ phận sinh dục nữ hoặc hậu môn của người khác.
➣ Xem thêm:
Để trả lời câu hỏi “Giao cấu với người 16 tuổi có vi phạm pháp luật không?”, cần xem xét tính chất của hành vi (hai bên có tự nguyện hay không) theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017). Cụ thể như sau:
➨ Trường hợp thực hiện hành vi trên cơ sở hoàn toàn tự nguyện
Nếu cả hai bên thực hiện hành vi giao cấu dựa trên sự tự nguyện, không có sự ép buộc thì người thực hiện hành vi giao cấu không bị truy cứu trách nhiệm hình sự (tức không vi phạm pháp luật).
Bởi, theo quy định của pháp luật hình sự Việt Nam, việc truy cứu trách nhiệm hình sự đối với hành vi giao cấu có sự đồng thuận của nạn nhân chủ yếu được áp dụng khi nạn nhân là người dưới 16 tuổi.
Bên cạnh đó, theo Điều 1 Luật Trẻ em năm 2016, trẻ em được xác định là người dưới 16 tuổi. Việc pháp luật Việt Nam lấy mốc 16 tuổi làm cơ sở phân định độ tuổi chịu trách nhiệm xuất phát từ cơ sở khoa học hình sự. Theo đó, người từ đủ 16 tuổi trở lên về cơ bản đã có nhận thức về các yếu tố tâm, sinh lý cũng như có khả năng nhận biết và chịu trách nhiệm đối với hành vi quan hệ tình dục của mình.
Như vậy, trường hợp giao cấu với người từ đủ 16 tuổi trở lên trên cơ sở hoàn toàn tự nguyện, không có yếu tố ép buộc hay lợi dụng tình trạng quẫn bách, lệ thuộc thì không cấu thành tội phạm.
➨ Trường hợp giao cấu trái với ý muốn nạn nhân
Trong trường hợp giao cấu trái với ý muốn của nạn nhân từ đủ 16 tuổi trở lên, người thực hiện hành vi sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự và bị xử lý theo các tội danh tương ứng, tùy thuộc vào tính chất, mức độ của hành vi, cụ thể:
- Tội hiếp dâm: Nếu dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc lợi dụng tình trạng nạn nhân không thể tự vệ hoặc dùng thủ đoạn khác để giao cấu trái với ý muốn của họ.
- Tội cưỡng dâm: Nếu dùng thủ đoạn khiến nạn nhân đang trong tình trạng quẫn bách hoặc đang lệ thuộc vào mình phải miễn cưỡng giao cấu.
Tóm lại:
Giao cấu với người 16 tuổi sẽ không vi phạm pháp luật nếu hành vi được thực hiện trên cơ sở cả hai bên đều hoàn toàn tự nguyện, không có yếu tố ép buộc.
Tuy nhiên, nếu hành vi được thực hiện khi người 16 tuổi không tự nguyện, bị dùng vũ lực, đe dọa hoặc bị lợi dụng tình trạng lệ thuộc, quẫn bách… thì người thực hiện có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội hiếp dâm hoặc cưỡng dâm theo quy định của pháp luật.
1. Xử phạt tội giao cấu với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi
Người phạm tội giao cấu với người từ đủ 13 tuổi đến 16 tuổi sẽ bị xử phạt theo các khung hình phạt được quy định tại Điều 145 Bộ luật Hình sự 2015, cụ thể như sau:
➨ Phạt tù từ 1 - 5 năm
Áp dụng đối với người phạm tội từ đủ 18 tuổi trở lên và không thuộc các trường hợp bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 142 (tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi) hoặc Điều 144 (tội cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi).
➨ Phạt tù từ 3 - 10 năm
Nếu người phạm tội thuộc một trong các trường hợp dưới đây thì áp dụng khung hình phạt này:
- Thực hiện hành vi phạm tội từ 2 lần trở lên.
- Có từ 2 nạn nhân trở lên.
- Có yếu tố loạn luân.
- Làm cho nạn nhân mang thai.
- Gây thương tích hoặc khiến sức khỏe của nạn nhân bị tổn hại với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% - 60%.
- Nạn nhân là người mà người phạm tội có nghĩa vụ giáo dục, chăm sóc, chữa bệnh.
➨ Phạt tù từ 7 - 15 năm
Khung hình phạt này áp dụng khi người phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau:
- Gây thương tích hoặc khiến sức khỏe của nạn nhân bị tổn hại với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên.
- Nhận thức rõ bản thân bị nhiễm HIV nhưng vẫn thực hiện hành vi phạm tội.
➨ Hình phạt bổ sung
Ngoài các khung hình phạt chính nêu trên, người phạm tội giao cấu với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi còn có thế bị áp dụng hình phạt bổ sung là bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc cấm làm công việc nhất định trong thời hạn từ 1 - 5 năm.
2. Xử phạt tội giao cấu với người 16 tuổi
Tùy từng trường hợp cụ thể mà tội giao cấu với người từ đủ 16 tuổi trở lên có thể được xác định và tội hiếp dâm hoặc tội cưỡng dâm và bị áp dụng các khung hình phạt sau:
2.1. Trường hợp bị khép vào tội hiếp dâm
|
Khung hình phạt áp dụng
|
Trường hợp áp dụng
|
|
7 - 15 năm
|
Phạm tội thuộc 1 trong các trường hợp sau:
- Có tổ chức.
- Có yếu tố loạn luân.
- Khiến nạn nhân mang thai.
- Có từ 2 nạn nhân trở lên hoặc phạm tội từ 2 lần trở lên.
- Nhiều người cùng thực hiện hành vi phạm tội với 1 người.
- Nạn nhân bị tổn hại sức khỏe, có thương tích hoặc bị rối loạn tâm thần và hành vi với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% - 60%.
- Mang tính tái phạm nguy hiểm.
- Nạn nhân là người mà người phạm tội có trách nghiệm chữa bệnh, giáo dục, chăm sóc.
|
|
12 - 20 năm hoặc tù chung thân
|
- Khiến nạn nhân tự sát hoặc qua đời.
- Khiến nạn nhân bị rối loạn tâm thần và hành vi từ 46 % trở lên.
- Thực hiện hành vi phạm tội khi biết rõ bản thân đang nhiễm HIV.
- Khiến nạn nhân bị tổn hại sức khỏe, có thương tích hoặc bị rối loạn tâm thần và hành vi với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên.
|
2.2. Trường hợp bị khép vào tội cưỡng dâm
|
Khung hình phạt áp dụng
|
Trường hợp áp dụng
|
|
3 - 10 năm
|
Phạm tội thuộc 1 trong các trường hợp sau:
- Có yếu tố loạn luân.
- Phạm tội từ 2 lần trở lên.
- Có từ 2 nạn nhân trở lên.
- Khiến nạn nhân mang thai.
- Nhiều người cùng thực hiện hành vi cưỡng dâm với 1 người.
- Nạn nhân có thương tích, bị tổn hại sức khỏe hoặc bị rối loạn tâm thần, hành vi với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% - 60%.
- Mang tính tái phạm nguy hiểm.
|
|
10 - 18 năm
|
- Khiến nạn nhân tự sát hoặc qua đời.
- Thực hiện hành vi phạm tội khi biết rõ bản thân đang nhiễm HIV.
- Nạn nhân có thương tích, bị tổn hại sức khỏe hoặc bị rối loạn tâm thần, hành vi với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên.
|
➣ Xem thêm:
V. Các câu hỏi thường gặp về vấn đề giao cấu với người 16 tuổi
1. Giao cấu với người 16 tuổi có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không?
Giao cấu với người 16 tuổi sẽ không vi phạm pháp luật nếu hành vi được thực hiện khi hai bên hoàn toàn tự nguyện và không có yếu tố ép buộc.
Ngược lại, nếu việc giao cấu được thực hiện khi người 16 tuổi bị ép buộc, không tự nguyện thì người thực hiện hành vi giao cấu với người này có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội hiếp dâm hoặc cưỡng dâm.
➣ Xem chi tiết: Giao cấu với người 16 tuổi có vi phạm pháp luật không?
2. Khi nào giao cấu với người 16 tuổi bị cấu thành tội hiếp dâm?
Hành vi giao cấu với người 16 tuổi có thể cấu thành tội hiếp dâm khi người phạm tội thực hiện hành vi này trái với ý muốn của nạn nhân thông qua các biện pháp như: dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực, lợi dụng tình trạng nạn nhân không thể tự vệ, không có khả năng chống cự hoặc sử dụng các thủ đoạn khác (như đầu độc, cho uống thuốc ngủ, thuốc mê…).
3 Giao cấu với người 16 tuổi trong trường hợp nào bị cấu thành tội cưỡng dâm?
Hành vi giao cấu với người 16 tuổi sẽ cấu thành tội cưỡng dâm nếu người phạm tội lợi dụng sự lệ thuộc hoặc tình trạng quẫn bách của nạn nhân để ép buộc họ phải miễn cưỡng giao cấu, dù không sử dụng vũ lực hay đe dọa dùng vũ lực.
4. Giao cấu với người dưới 16 tuổi nhưng nạn nhân tự nguyện có bị xử lý không?
Có. Người thực hiện hành vi giao cấu với người dưới 16 tuổi dù sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự, kể cả trong trường hợp nạn nhân tự nguyện. Bởi pháp luật hình sự Việt Nam xác định người dưới 16 tuổi là đối tượng chưa có đầy đủ khả năng nhận thức và khả năng tự quyết trong vấn đề này, do đó người thực hiện hành vi sẽ bị xử lý hình sự theo quy định của pháp luật.
5. Người phạm tội giao cấu với người từ đủ 13 tuổi - dưới 16 tuổi bị xử phạt như thế nào?
Theo quy định tại Điều 145 Bộ luật Hình sự 2015, người phạm tội giao cấu với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi sẽ bị phạt tù từ 1 - 10 năm, tùy theo tính chất, mức độ nghiêm trọng của hành vi và hậu quả gây ra.
➣ Xem chi tiết: Mức xử phạt tội giao cấu với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi.
—
Mọi nhu cầu tư vấn pháp luật, vui lòng để lại câu hỏi, thông tin ở phần bình luận bên dưới hoặc liên hệ Luật Tín Minh theo hotline 0983.081.379 (Miền Bắc), 0933.301.123 (Miền Trung) hoặc 090.884.2012 (Miền Nam) để được hỗ trợ nhanh chóng.